1.Jakie narzędzie prawne mają rodzice, aby alarmować w przypadku niepokojących sygnałów takich jak wzmożona obserwacja dziecka przez osobę trzecią?
Zachowanie takie należy zgłosić na policję, aby ta sprawdziła nasze przypuszczenia. Można także informację taką zgłosić do szkoły, w której uczy się dziecko, aby nauczyciele zwracali większą uwagę na osoby wchodzące i chodzące dookoła budynku.
Można zastanowić się również nad zgłoszeniem wzmożonego obserwowania czy śledzenia dziecka jako przestępstwo z art.190a k.k. W §1 czytamy, iż „Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”. Działania te muszą być jednak spotęgowane, aby było można mówić o przestępstwie wynikającym z tego przepisu np. mieć długotrwały charakter.
2. Gdzie rodzic może zgłosić się o pomoc w przypadku, gdy ofiarą padły jego małoletnie dzieci?
W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa należy niezwłocznie poinformować o zaistniałej sytuacji organy ścigania (policja, straż graniczna) oraz koordynatora do walki z handlem ludźmi we właściwej Komendzie Wojewódzkiej/ Stołecznej Policji oraz właściwym oddziale SG, a także wskazane jest skontaktowanie się z Krajowym Centrum Interwencyjno- Konsultacyjnym dla polskich i cudzoziemskich ofiar handlu ludźmi. Konieczne jest również natychmiastowe zapewnienie dziecku opieki.
Rodzic może także zgłosić się po pomoc do jednej z sieci organizacji zajmujących się zwalczaniem tego procederu i udzielaniem pomocy ofiarom, takich jak:
La Strada: Fundacja działa od roku 1995 i wspiera kobiety, które padły ofiarą przestępstwa handlu ludźmi. Placówka prowadzi kampanie informacyjne i prewencyjne, a także bezpłatną poradnię prawną, lekarską, psychologiczną dla kobiet (zarówno Polek, jak i cudzoziemek), które były ofiarami przestępstwa. Dostępny jest również rosyjskojęzyczny telefon zaufania.
Fundacja „Dzieci Niczyje”: Fundacja zajmuje się prowadzeniem Punktu Konsultacyjnego dla dzieci cudzoziemskich bez opieki oraz dzieci- ofiar handlu oraz uczestniczy
w opracowywaniu modelu udzielania pomocy takim dzieciom na terenie Polski w ramach Krajowego Programu Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi.
Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć: Centrum prowadzi program bezpłatnej pomocy prawnej dla ofiar handlu oraz prowadzi kampanie informacyjne na temat tego zjawiska.
3. Jak zidentyfikować ofiarę handlu ludźmi? Według statystyk identyfikacja ofiara często mylona jest z przestępstwem molestowania seksualnego.
Przestępstwo handlu ludźmi zostało stypizowane w art. 189a k.k., natomiast jego definicję legalną znajdziemy w art. 115 §22 k.k. Przepis ten stanowi, iż „Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:
1) przemocy lub groźby prawnej
2) uprowadzenia
3) postępu
4) wprowadzenia w błąd albo wyzyskiwania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania
5) nadużycia stosunku zależności, wykorzystanie krytycznego położenia lub stanu bezradności
6) udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie sprawującej opiekę lub nadzór nad inną osobą- w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczególności w prostytucji, pornografii lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poniżających godność człowieka albo w celu pozyskiwania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisów ustawy.
Jeśli zachowanie sprawcy dotyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy nie zostały użyte metody lub środki wymienione w pkt.1-6.”
W przypadkach, gdy przekazanie dziecka odbywa się z wyłączeniem wszelkiej ochrony prawnej, to w każdym przypadku mamy do czynienia z przestępstwem handlu ludźmi.
W momencie kontaktu z potencjalną ofiarą należy zwrócić uwagę na takie rzeczy, jak:
• fakt deklarowania przez dziecko, iż nie wie, gdzie przebywają jego rodzice, nie posiada kontaktu z bliskimi ani nie potrafi określić jak długo nie widział się z nikim z rodziny;
• brak jakichkolwiek dokumentów podróży;
• brak znajomości celu podróży, daty i powodu opuszczenia kraju pochodzenia;
• nienaturalne zachowanie dziecka w stosunku do osoby, z którą podróżuje;
• wyraźne zaniedbanie bądź zbyt drogo ubrane dziecko;
• nadmiernie opasły wygląd dziecka i jego nienaturalne zachowania bądź ospałość, mogące wskazywać na to, iż jest ono pod wpływem narkotyków bądź środków odurzających;
• występujące u dziecka zaburzenia lękowe, płacz, wysoki poziom stresu, agresywność, pobudzenie, unikanie kontaktu wzrokowego;
• wyuczone odpowiedzi dziecka na zadawane mu pytania; sposób mówienia zbyt dojrzały
i nienaturalny dla wieku dziecka bądź fakt konsultowania odpowiedzi z osobą mu towarzyszącą;
• widoczne siniaki lub inne obrażenia ciała.
Należy także zwrócić uwagę, iż dzieci będące ofiarami handlu ludźmi często mogą być wykorzystywane seksualnie bądź zarobkowo. Konieczne jest więc dokładne zbadanie sytuacji.
Jednak art. 115 §22 pkt 6 k.k. wyraźnie mówi o tym, że za handel ludźmi uważane jest także werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby
w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w prostytucji, pornografii czy innych formach seksualnego wykorzystywania, w czego zakres wchodzi również molestowanie. Do zbadania sprawy konieczne będzie więc ustalenie czy dziecko zna osobę, z którą przebywa obecnie, czy posiada jakiekolwiek dokumenty, czy wie z jakiego powodu i gdzie się znalazł oraz kiedy dziecko ostatni raz kontaktowało się z bliskimi. Silnym wskaźnikiem jest fakt wykonywania czynności zarobkowych lub czynów zabronionych oraz przeświadczenie dziecka o konieczności odpracowania długu.
4. Czy tego typu sprawy wymagają znalezienie profesjonalnego pełnomocnika w postaci radcy prawnego lub adwokata?
Handel ludźmi jest przestępstwem ściganym z urzędu. Oznacza to bowiem, iż kiedy dojdzie do popełnienia tego przestępstwa, Policja bądź Straż Graniczna będą podmiotami prowadzącymi sprawę. Można jednak dodatkowo znaleźć profesjonalnego adwokata bądź radcę prawnego, najlepiej specjalizującego się w danej dziedzinie, który będzie w stałym kontakcie oraz współpracy z organami ścigania, jednocześnie będąc łącznikiem między nimi a ofiarą.
5. Czym kierować się wybierając kancelarię, która miałaby na celu zabezpieczyć interes naszego dziecka?
Każda kancelaria prawna posiada swoje wyspecjalizowane działy bądź osoby, które zajmują się określonym rodzajem spraw. W tego typu przypadkach warto jest zwrócić uwagę na to, aby kancelaria, którą wybieramy specjalizowała się nie tylko w prawie karnym, ale również w prawie rodzinnym czy prawach człowieka.
W tym miejscu chcemy przypomnieć o dostępnej i bezpłatnej pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem.
W ramach Funduszu Sprawiedliwości funkcjonuje Linia Pomocy Pokrzywdzonym. Przez całą dobę można dzięki niej anonimowo uzyskać informacje o możliwości pomocy, szybką poradę psychologiczną i prawną, a także umówić się na spotkanie ze specjalistami w dowolnie wybranej placówce, działającej w ramach Sieci Pomocy Osobom Pokrzywdzonym, na terenie całej Polski. Kontakt z infolinią możliwy jest za pośrednictwem:
numeru telefonu +48 222 309 900 oraz adresu e-mail: info@numersos.pl.
Lista podmiotów udzielających wsparcia w ramach Sieci Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/
Zachowanie takie należy zgłosić na policję, aby ta sprawdziła nasze przypuszczenia. Można także informację taką zgłosić do szkoły, w której uczy się dziecko, aby nauczyciele zwracali większą uwagę na osoby wchodzące i chodzące dookoła budynku.
Można zastanowić się również nad zgłoszeniem wzmożonego obserwowania czy śledzenia dziecka jako przestępstwo z art.190a k.k. W §1 czytamy, iż „Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione poczucie zagrożenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.”. Działania te muszą być jednak spotęgowane, aby było można mówić o przestępstwie wynikającym z tego przepisu np. mieć długotrwały charakter.
2. Gdzie rodzic może zgłosić się o pomoc w przypadku, gdy ofiarą padły jego małoletnie dzieci?
W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa należy niezwłocznie poinformować o zaistniałej sytuacji organy ścigania (policja, straż graniczna) oraz koordynatora do walki z handlem ludźmi we właściwej Komendzie Wojewódzkiej/ Stołecznej Policji oraz właściwym oddziale SG, a także wskazane jest skontaktowanie się z Krajowym Centrum Interwencyjno- Konsultacyjnym dla polskich i cudzoziemskich ofiar handlu ludźmi. Konieczne jest również natychmiastowe zapewnienie dziecku opieki.
Rodzic może także zgłosić się po pomoc do jednej z sieci organizacji zajmujących się zwalczaniem tego procederu i udzielaniem pomocy ofiarom, takich jak:
La Strada: Fundacja działa od roku 1995 i wspiera kobiety, które padły ofiarą przestępstwa handlu ludźmi. Placówka prowadzi kampanie informacyjne i prewencyjne, a także bezpłatną poradnię prawną, lekarską, psychologiczną dla kobiet (zarówno Polek, jak i cudzoziemek), które były ofiarami przestępstwa. Dostępny jest również rosyjskojęzyczny telefon zaufania.
Fundacja „Dzieci Niczyje”: Fundacja zajmuje się prowadzeniem Punktu Konsultacyjnego dla dzieci cudzoziemskich bez opieki oraz dzieci- ofiar handlu oraz uczestniczy
w opracowywaniu modelu udzielania pomocy takim dzieciom na terenie Polski w ramach Krajowego Programu Zwalczania i Zapobiegania Handlowi Ludźmi.
Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć: Centrum prowadzi program bezpłatnej pomocy prawnej dla ofiar handlu oraz prowadzi kampanie informacyjne na temat tego zjawiska.
3. Jak zidentyfikować ofiarę handlu ludźmi? Według statystyk identyfikacja ofiara często mylona jest z przestępstwem molestowania seksualnego.
Przestępstwo handlu ludźmi zostało stypizowane w art. 189a k.k., natomiast jego definicję legalną znajdziemy w art. 115 §22 k.k. Przepis ten stanowi, iż „Handlem ludźmi jest werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby z zastosowaniem:
1) przemocy lub groźby prawnej
2) uprowadzenia
3) postępu
4) wprowadzenia w błąd albo wyzyskiwania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania
5) nadużycia stosunku zależności, wykorzystanie krytycznego położenia lub stanu bezradności
6) udzielenia albo przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy osobie sprawującej opiekę lub nadzór nad inną osobą- w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w szczególności w prostytucji, pornografii lub innych formach seksualnego wykorzystania, w pracy lub usługach o charakterze przymusowym, w żebractwie, w niewolnictwie lub innych formach wykorzystania poniżających godność człowieka albo w celu pozyskiwania komórek, tkanek lub narządów wbrew przepisów ustawy.
Jeśli zachowanie sprawcy dotyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi, nawet gdy nie zostały użyte metody lub środki wymienione w pkt.1-6.”
W przypadkach, gdy przekazanie dziecka odbywa się z wyłączeniem wszelkiej ochrony prawnej, to w każdym przypadku mamy do czynienia z przestępstwem handlu ludźmi.
W momencie kontaktu z potencjalną ofiarą należy zwrócić uwagę na takie rzeczy, jak:
• fakt deklarowania przez dziecko, iż nie wie, gdzie przebywają jego rodzice, nie posiada kontaktu z bliskimi ani nie potrafi określić jak długo nie widział się z nikim z rodziny;
• brak jakichkolwiek dokumentów podróży;
• brak znajomości celu podróży, daty i powodu opuszczenia kraju pochodzenia;
• nienaturalne zachowanie dziecka w stosunku do osoby, z którą podróżuje;
• wyraźne zaniedbanie bądź zbyt drogo ubrane dziecko;
• nadmiernie opasły wygląd dziecka i jego nienaturalne zachowania bądź ospałość, mogące wskazywać na to, iż jest ono pod wpływem narkotyków bądź środków odurzających;
• występujące u dziecka zaburzenia lękowe, płacz, wysoki poziom stresu, agresywność, pobudzenie, unikanie kontaktu wzrokowego;
• wyuczone odpowiedzi dziecka na zadawane mu pytania; sposób mówienia zbyt dojrzały
i nienaturalny dla wieku dziecka bądź fakt konsultowania odpowiedzi z osobą mu towarzyszącą;
• widoczne siniaki lub inne obrażenia ciała.
Należy także zwrócić uwagę, iż dzieci będące ofiarami handlu ludźmi często mogą być wykorzystywane seksualnie bądź zarobkowo. Konieczne jest więc dokładne zbadanie sytuacji.
Jednak art. 115 §22 pkt 6 k.k. wyraźnie mówi o tym, że za handel ludźmi uważane jest także werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby
w celu jej wykorzystania, nawet za jej zgodą, w prostytucji, pornografii czy innych formach seksualnego wykorzystywania, w czego zakres wchodzi również molestowanie. Do zbadania sprawy konieczne będzie więc ustalenie czy dziecko zna osobę, z którą przebywa obecnie, czy posiada jakiekolwiek dokumenty, czy wie z jakiego powodu i gdzie się znalazł oraz kiedy dziecko ostatni raz kontaktowało się z bliskimi. Silnym wskaźnikiem jest fakt wykonywania czynności zarobkowych lub czynów zabronionych oraz przeświadczenie dziecka o konieczności odpracowania długu.
4. Czy tego typu sprawy wymagają znalezienie profesjonalnego pełnomocnika w postaci radcy prawnego lub adwokata?
Handel ludźmi jest przestępstwem ściganym z urzędu. Oznacza to bowiem, iż kiedy dojdzie do popełnienia tego przestępstwa, Policja bądź Straż Graniczna będą podmiotami prowadzącymi sprawę. Można jednak dodatkowo znaleźć profesjonalnego adwokata bądź radcę prawnego, najlepiej specjalizującego się w danej dziedzinie, który będzie w stałym kontakcie oraz współpracy z organami ścigania, jednocześnie będąc łącznikiem między nimi a ofiarą.
5. Czym kierować się wybierając kancelarię, która miałaby na celu zabezpieczyć interes naszego dziecka?
Każda kancelaria prawna posiada swoje wyspecjalizowane działy bądź osoby, które zajmują się określonym rodzajem spraw. W tego typu przypadkach warto jest zwrócić uwagę na to, aby kancelaria, którą wybieramy specjalizowała się nie tylko w prawie karnym, ale również w prawie rodzinnym czy prawach człowieka.
W tym miejscu chcemy przypomnieć o dostępnej i bezpłatnej pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem.
W ramach Funduszu Sprawiedliwości funkcjonuje Linia Pomocy Pokrzywdzonym. Przez całą dobę można dzięki niej anonimowo uzyskać informacje o możliwości pomocy, szybką poradę psychologiczną i prawną, a także umówić się na spotkanie ze specjalistami w dowolnie wybranej placówce, działającej w ramach Sieci Pomocy Osobom Pokrzywdzonym, na terenie całej Polski. Kontakt z infolinią możliwy jest za pośrednictwem:
numeru telefonu +48 222 309 900 oraz adresu e-mail: info@numersos.pl.
Lista podmiotów udzielających wsparcia w ramach Sieci Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem
https://www.funduszsprawiedliwosci.gov.pl/pl/znajdz-osrodek-pomocy/