Definicja
Handel ludźmi jest poważnym przestępstwem rażąco naruszającym podstawowe prawa człowieka. Jego istotą jest wykorzystanie człowieka nawet za jego zgodą, przy użyciu konkretnych metod i środków. Zjawisko handlu ludźmi dotyka zarówno państwa rozwijające się, jak i państwa rozwinięte. Handel ludźmi jest powiązany z problemami społecznymi, kulturowymi, politycznymi oraz ekonomicznymi, w związku z czym przyjmuje się, iż krajami pochodzenia ofiar są kraje rozwijające się, zaś do- celowymi są kraje rozwinięte.

Polska jest dość specyficznym krajem z uwagi na swoje położenie geopolityczne, ponieważ w kontekście handlu ludźmi jest jednocześnie krajem pochodzenia, tranzytowym oraz docelowym dla ofiar handlu ludźmi. Obywatele polscy, zarówno kobiety jak i mężczyźni, na terenie naszego kraju mogą być werbowani, a następ- nie wykorzystywani do pracy przymusowej, prostytucji, żebractwa, kradzieży lub wyłudzania świadczeń oraz kredytów za granicą. Nasz kraj może stanowić również miejsce docelowe dla organizatorów handlu ludźmi. W tym znaczeniu na terenie Polski dochodzi do eksploatacji cudzoziemców. Najczęściej ofiarami padają obywa- tele państw europejskich: Rumunii, Bułgarii oraz Ukrainy, a także państw azjatyc- kich (m.in. Wietnamu, Filipin, Sri Lanki). Cudzoziemcy są wykorzystywani do pracy przymusowej, prostytucji, żebractwa, a niekiedy są to również ofiary niewolnictwa domowego i eksploatacji kryminalnej.
Zjawiskiem przybierającym na sile w 2019 r. jest zjawisko pracy przymusowej. Per- spektywa pracy oraz godnych warunków bytowych dla siebie i rodziny skłania wiele osób do wyjazdu. Ofiary są najczęściej rekrutowane w swoich krajach pochodzenia, często za pośrednictwem lokalnych agencji pośrednictwa pracy, gdzie są wprowadzane w błąd co do warunków zakwaterowania i płacy. Po przybyciu do kraju nieuczciwi pracodawcy często odbierają cudzoziemcom dokumenty tożsamości, a warunki zakwaterowania i pracy znacznie odbiegają od powszechnie przyjętych norm. Ofiarom nie są wypłacane wynagrodzenia za pracę, a często naliczane są dodatkowe należności (kary), w ten sposób sprawcy tworzą wobec cudzoziemców fikcyjną „spiralę długu”. Niniejszy raport ma na celu w sposób syntetyczny opisać zjawisko handlu ludźmi na terenie Polski, a także przedstawić działania jakie podjęte zostały w roku 2019 przez instytucje rządowe i pozarządowe w celu zapobiegania temu przestępstwu.
Raport Handel ludźmi 2019, MSWiA