1. Jakie metody i środki wykorzystuje Fundacja Itaka do poszukiwania zaginionych osób?
Fundacja Itaka szuka zaginionych, głównie poprzez udostępnianie wizerunku osoby zaginionej. Publikujemy go w mediach, w ogólnodostępnej bazie danych. Mamy również swoje media społecznościowe, takie jak Instagram i Facebook. Często wspierają nas także dziennikarze i prasa.
W momencie otrzymania danych od informatorów, Fundacja weryfikuje i przekazuje sprawę policji.
2. Jak Fundacja Itaka identyfikuje osoby poszkodowane i jakie kryteria brane są pod uwagę przy udzielaniu pomocy?
W pierwszej kolejności mamy kontakt od rodziny. W przypadku osób w szpitalach jako NN , przekazujemy informację policji.
Zdarzają się osoby, które zaginione kontaktują się z nami, informując, że z własnej woli nie zamierzają utrzymywać relacji z rodziną. Z tym przykrym komunikatem wracamy to najbliższych. Mamy 3 pytania weryfikacyjne, przygotowane przez rodzinę. Odpowiedz znają tylko osoby zaginione – np. gdzie chodziłeś do szkoły podstawowej, jak ma na imię pies Cioci Basi. Jeżeli poszukiwany potrafi na nie odpowiedzieć, wówczas zamykamy są sprawę. Osoba która nie chce być poszukiwania ma do tego prawo. Musi to jedynie zgłosić do policji, a w przypadku za granicy – odwołać swoje poszukiwania.
3. Jakie są najczęstsze powody zaginięcia: dzieci, młodzieży oraz dorosłych?
Powody są w zależności od wieku. Bardzo małe dzieci giną z powodu niewłaściwej opieki, ale również porwania rodzicielskiego. Nastolatkowie uciekają z domu, a jeszcze częściej z placówek wychowawczych. Konflikty w rodzinie, przemoc w domu, przemoc rówieśnicza.
W przypadku natomiast dorosłych przyczynami są choroby, depresja, konflikty w rodzinie, długi, problemy finansowe. Osoby starsze często giną z powodu chorób związanych z demencją, zaburzeniami innymi.
4. Jak często osoby zaginione są identyfikowane jako ofiary handlu ludźmi?
Tak, spotykamy się z takimi przypadkami. Około 5 % zaginięć ze statystyk policyjnych klasyfikuje się jako przestępstwo. Może to być zabójstwo czy handel ludźmi. Najtrudniej jest zdiagnozować ofiary pracy niewolniczej. Taki człowiek dostał np. atrakcyjną ofertę pracy, szybko się spakował i wyjechał. Rodzina zaniepokoiła się zerwaniem kontaktu, bo ich bliski miał np. problemy z alkoholem. Praca przymusowa wykorzystuje słabości ludzi, tworzy długi, które trzeba spłacać bez końca. Udało nam się odnaleźć taką osobę i tezy się sprawdziły. Przekazujemy takie osoby innym organizacja aby pomóc ofiarą pod kątem medycznym, psychologicznym i prawnym. Często ludzie nie chcą zeznawać, mówić o tym. Jest problem z identyfikacją takich ofiar.
5. Jaki przypadek najbardziej zapadł Pani w pamięci?
To jest trudne pytanie, ponieważ jestem jedną z fundatorek naszej organizacji. Pracuję od 24 lat. Takich przypadków było bardzo dużo. Nie mogę teraz wskazać jednego. Natomiast to co jest dla mnie trudne to jak giną dzieci.
6. Jakie są największe wyzwania, przed jakimi stoi Fundacja?
My nie mamy stałych źródeł finansowania. Wyzwaniem jest realizowaniem misji, kiedy nasza sytuacja finansowa jest niestabilna. Projekty mamy do końca roku, a rozpoczęte pomoce musimy realizować ze środków własnych. W tej chwili pracujemy całodobowo, z uwagi na realizowany projekt z MSWiA i nie mając funduszy, nie mamy możliwości ich kontynuacji. Jesteśmy dużą organizacją ale problem cały czas jest taki sam.
7. Jak Fundacja Itaka wspiera rodziny zaginionych osób i jak przebiega ten proces wsparcia?
Oferujemy rodzinom pomoc psychologiczną i prawną, na każdym etapie poszukiwań. Inaczej jest, jak ktoś zaginał przed tygodniem, a inaczej, gdy poszukiwana osoba nie znajdzie się przez rok. Mamy rodziny, z którymi współpracujemy od lat. Nie zawsze jednak bliscy z takiej pomocy chcą skorzystać.
8. Jak pracownicy Fundacji Itaka są przygotowani do prowadzenia akcji poszukiwawczych?
Nasz zespół składa się z osób zaangażowanych, m.in. psychologów i pedagogów, ale również studentów kryminalistyki. Stale prowadzimy rekrutację. Nasi wolontariusze muszą mieć odpowiednie cechy ponieważ pracujemy przy sytuacjach kryzysowych. Najważniejsza jest determinacja, zaangażowanie, empatia i umiejętność rozmowy z ludźmi pogrążonymi w kryzysie.